UzCombinator
UZ
EN
Startup School
Modul 4Dars 124 daqiqa

Asosiy ko‘rsatkichni tanlash

O‘sish va ko‘rsatkichlar
Bitta asosiy ko‘rsatkich, haftalik o‘sish sur’ati va faqat chiroyli ko‘rinadigan raqamlardan qochish.
Mahsulot ishga tushgach, raqamlar ko‘payib ketadi: tashriflar, yuklab olishlar, ro‘yxatdan o‘tishlar, xabarlar, obunachilar. Ularning hammasini kuzatish mumkin, lekin hammasiga bir xil e’tibor berish jamoani chalg‘itadi. Erta bosqichdagi startapga bitta asosiy ko‘rsatkich kerak: kompaniya to‘g‘ri yo‘nalishda ketayotganini eng yaxshi ko‘rsatadigan raqam.

Qaysi raqamni tanlash kerak

Asosiy ko‘rsatkich mijozga yetkazilayotgan haqiqiy qiymatni aks ettirishi kerak. Agar mahsulotingiz pullik bo‘lsa, eng yaxshi tanlov ko‘pincha daromad: odamlar qiymat olmasa, pul to‘lamaydi. Agar hali pul olmayotgan bo‘lsangiz, faol foydalanuvchilar soni yoki bajarilgan asosiy amallar soni mos keladi. Masalan:
  • nasiya hisobi xizmati uchun - haftasiga kamida bir marta yozuv kiritgan do‘konlar soni;
  • yetkazib berish xizmati uchun - haftalik bajarilgan buyurtmalar soni;
  • ta’lim platformasi uchun - darsni oxirigacha ko‘rgan o‘quvchilar soni.
Yaxshi asosiy ko‘rsatkich oson tushuniladi, aniq o‘lchanadi va jamoa ishi bilan bevosita bog‘liq bo‘ladi.

Haftalik o‘sish sur’ati

Erta bosqichda o‘sishni oy bo‘yicha emas, hafta bo‘yicha o‘lchash foydali. Hafta qisqa, shuning uchun siz xatoni tezroq payqaysiz va o‘zgarishlar ta’sirini tezroq ko‘rasiz. Hisoblash oddiy: bu haftadagi raqamni o‘tgan haftadagisiga bo‘ling va birni ayiring. Agar o‘tgan hafta 40 ta faol do‘kon bo‘lgan bo‘lsa, bu hafta 42 ta bo‘lsa, o‘sish 5 foiz.
Kichik foizlar oddiy ko‘rinadi, lekin murakkab foiz kuchli ishlaydi. Oddiy arifmetika: har hafta 1 foiz o‘sish bir yilda raqamni taxminan 1,7 barobar oshiradi. Har hafta 5 foiz o‘sish esa bir yilda taxminan 12,6 barobar o‘sish beradi. Shuning uchun haftalik sur’atdagi kichik farq yil oxirida ulkan farqqa aylanadi.

Chiroyli, lekin bo‘sh raqamlar

Ba’zi ko‘rsatkichlar yaxshi tuyg‘u beradi, lekin biznes haqida deyarli hech narsa demaydi:
  • ilova yuklab olishlar soni, agar odamlar uni ochmasa;
  • ro‘yxatdan o‘tganlar soni, agar ular qaytib kelmasa;
  • sahifa ko‘rishlar va ijtimoiy tarmoqdagi obunachilar;
  • «jami» raqamlar, ular faqat o‘sadi va hech qachon kamaymaydi.
Bunday raqamlarni chetga surib qo‘yish shart emas, lekin ularga qarab qaror qabul qilmang. O‘zingizdan so‘rang: agar bu raqam ikki baravar oshsa, biznesimiz haqiqatan yaxshilanadimi?

Maqsad qo‘ying va har hafta ko‘rib chiqing

Haftalik o‘sish maqsadini belgilang va har hafta jamoa bilan qisqa uchrashuvda natijani ko‘rib chiqing. Maqsadga yetmagan bo‘lsangiz, sababini toping. Maqsad sizni eng muhim ishga yo‘naltiradi: agar bu hafta o‘sish kerak bo‘lsa, kichik funksiyani sayqallash o‘rniga yangi mijozlar bilan gaplashish kerakligi ayon bo‘ladi.
Maqsad real bo‘lsin. Juda baland maqsad jamoani tushkunlikka soladi, juda past maqsad esa hech narsani o‘zgartirmaydi. Bir necha haftalik natijalarga qarab uni moslang.

Oddiy hisobot yetarli

Murakkab tahlil tizimi kerak emas. Oddiy jadval: har bir qatorda hafta, asosiy ko‘rsatkich, o‘sish foizi va o‘sha hafta nima qilinganini qisqa izoh. Jadvalni har hafta bir xil kuni yangilang. Bir necha oydan keyin u sizning eng qimmatli hujjatlaringizdan biriga aylanadi: investorlar bilan suhbatda ham, o‘zingiz qaror qabul qilayotganda ham.

Raqam va mijoz suhbati birga ishlaydi

Raqamlar nima bo‘layotganini ko‘rsatadi, lekin nima uchun bo‘layotganini emas. Agar asosiy ko‘rsatkich to‘xtab qolsa, sababini faqat jadvaldan topa olmaysiz. Mijozlar bilan gaplashing. Raqam savolni beradi, suhbat esa javobni.

Ko‘rsatkichni o‘zgartirish mumkinmi

Ha, lekin kamdan-kam. Kompaniya rivojlangani sari asosiy ko‘rsatkich ham o‘zgarishi mumkin: boshida faol foydalanuvchilar, pul olishni boshlagach esa daromad. Lekin uni har hafta o‘zgartirmang. Agar raqam yoqmagani uchun boshqa raqamni tanlasangiz, o‘zingizni aldaysiz. Ko‘rsatkichni o‘zgartirganda buning sababini yozib qo‘ying, eski raqamni ham bir muddat kuzatishda davom eting va jamoaga nima o‘zgarganini tushuntiring.

Amaliy topshiriq

Mahsulotingiz uchun bitta asosiy ko‘rsatkichni tanlang va nega aynan u ekanini bir jumlada yozing. O‘tgan to‘rt hafta uchun uni hisoblang va haftalik o‘sish foizini toping. Keyingi to‘rt hafta uchun haftalik maqsad belgilang va jadvalni har dushanba yangilashni boshlang.