Startup School
Kurs dasturi0/19
Modul 1
G‘oya va muammo
Modul 2
Mijozlar va tekshiruv
Modul 3
MVP qurish
Modul 4
O‘sish va ko‘rsatkichlar
Modul 5Dars 174 daqiqa
Pitch deck tayyorlash
Investitsiya va pitch
Investor kutadigan 10-12 slayd: muammo, yechim, bozor, traksiya, jamoa va so‘ralayotgan mablag‘.
Pitch deck - kompaniyangiz haqidagi qisqa taqdimot. Uning vazifasini to‘g‘ri tushunish muhim: deck investitsiyani o‘zi hal qilmaydi. U uchrashuvga taklif olishga yoki suhbatni qo‘llab-quvvatlashga yordam beradi. Investor qaror qabul qilishdan oldin siz bilan gaplashadi, savollar beradi va mijozlaringiz bilan tanishadi. Deck esa bu jarayonning eshigi.
Bir jumlalik tavsif
Slaydlardan oldin kompaniyangizni bitta oddiy jumlada tushuntirib bera olishingiz kerak: kim uchun nima qilasiz. Masalan: «Biz kichik do‘konlarga nasiya va qarzlarni telefonda boshqarishga yordam beramiz.» Agar bu jumla murakkab atamalarga to‘la bo‘lsa yoki ikki xatboshiga cho‘zilsa, avval shu ustida ishlang. Yaxshi jumlani eshitgan odam uni boshqalarga ham aytib bera oladi.
Asosiy slaydlar
- Muammo. Kimda qanday muammo bor va u qanchalik og‘riqli. Mijozlar bilan suhbatlaringizdan aniq misol keltiring.
- Yechim. Mahsulotingiz bu muammoni qanday hal qiladi. Imkon bo‘lsa, mahsulotning o‘zini ko‘rsating: skrinshot yoki qisqa video.
- Nega hozir. Bu yechim nega aynan hozir mumkin yoki zarur bo‘ldi.
- Bozor. Qancha mijoz bor va ular qancha to‘lashi mumkin. Pastdan yuqoriga hisoblangan, manbalari aniq raqamlar.
- Traksiya. Mijozlar soni, daromad, o‘sish sur’ati, ushlab qolish. Har bir raqam uchun sanani ko‘rsating.
- Biznes modeli. Qanday pul topasiz va bitta mijoz qancha keltiradi.
- Raqobat. Mijozlar hozir muammoni qanday hal qilmoqda va siz qanday farq qilasiz. «Raqobatchimiz yo‘q» demang: hech bo‘lmaganda Excel, daftar yoki hech narsa qilmaslik raqobatchidir.
- Jamoa. Nega aynan siz bu muammoni hal qila olasiz: tajriba, ko‘nikmalar, sohani bilish.
- So‘rov. Qancha pul jalb qilmoqchisiz, u nimaga sarflanadi va qaysi natijaga olib boradi.
Yozish qoidalari
- Har bir slaydda bitta asosiy fikr.
- Kam matn, katta va o‘qiladigan shrift.
- Raqamlar aniq va sanali bo‘lsin: «ko‘p mijoz» emas, «sentyabr oxirida 48 ta to‘lovchi do‘kon».
- Oddiy til. Investor sohangizni bilmasligi mumkin, jargondan qoching.
- Slaydlar ketma-ketligi hikoya bo‘lsin: muammo, yechim, isbot, kelajak.
Til masalasi: investor kim ekaniga qarab o‘zbek, rus yoki ingliz tilidagi versiya kerak bo‘lishi mumkin. Xorijiy investorlar uchun ingliz tilidagi versiyani tayyorlang va uni ona tilida so‘zlashadigan odamga tekshirtiring.
Keng tarqalgan xatolar
- Juda ko‘p slayd. O‘n-o‘n ikki slayd odatda yetarli, qo‘shimcha ma’lumotni ilovaga qo‘ying.
- Isbotlanmagan katta raqamlar va «bozorning bir foizini olsak» kabi hisoblar.
- Mahsulot funksiyalarini batafsil sanab chiqish va mijozga beradigan natijani unutish.
- Jamoa slaydida faqat lavozimlar, tajriba va yutuqlar yo‘q.
- So‘rov slaydining yo‘qligi yoki noaniqligi.
Ikki xil deck
Ko‘pincha ikki versiya kerak bo‘ladi. Birinchisi - xat bilan yuboriladigan, siz yoningizda bo‘lmasangiz ham tushunarli bo‘lgan versiya: unda biroz ko‘proq matn bo‘ladi. Ikkinchisi - uchrashuvda ko‘rsatiladigan versiya: kam matn, asosiy gapni siz aytasiz. Ikkalasining mazmuni bir xil, faqat shakli farq qiladi. Deckni har bir muhim o‘zgarishdan keyin yangilab boring: yangi raqamlar, yangi mijozlar, yangi xulosalar. Eskirgan raqamlar ishonchni pasaytiradi.
Traksiya hali bo‘lmasa
Juda erta bosqichda daromad va katta raqamlar bo‘lmasligi tabiiy. Bunday holatda o‘rganganlaringizni va harakat tezligingizni ko‘rsating:
- nechta mijoz bilan suhbatlashdingiz va nimani bilib oldingiz;
- pilot loyihalar, niyat xatlari yoki oldindan to‘lovlar;
- kutish ro‘yxatidagi odamlar soni va ular qayerdan kelgani;
- qisqa vaqt ichida qancha ish qilganingiz, masalan, birinchi versiyani necha haftada chiqarganingiz.
Erta investor ko‘pincha jamoa qanchalik tez o‘rganishi va harakat qilishiga qaraydi.
Amaliy topshiriq
Kompaniyangizni bir jumlada yozing va uni sohangizdan uzoq uch kishiga o‘qib bering. Ular tushundimi, tekshiring. So‘ng yuqoridagi tartibda har bir slayd uchun bitta sarlavha va bitta asosiy fikr yozing. Dizayndan oldin mazmunni tugating.
