UzCombinator
UZ
EN
Startup School
Kurs dasturi0/19
Modul 1
G‘oya va muammo
  1. 1Startap nima va u oddiy biznesdan nimasi bilan farq qiladi4 daqiqa
  2. 2Haqiqiy muammoni topish4 daqiqa
  3. 3G‘oyani baholash: bozor, vaqt va jamoa4 daqiqa
  4. 4Hammuassis va jamoa4 daqiqa
Modul 2
Mijozlar va tekshiruv
  1. 5Mijoz bilan suhbat qanday o‘tkaziladi5 daqiqa
  2. 6Birinchi foydalanuvchilaringiz kim4 daqiqa
  3. 7Talabni arzon tekshirish5 daqiqa
Modul 3
MVP qurish
  1. 8MVP nima va nima emas4 daqiqa
  2. 9Tez qurish: kod, no-code va tayyor vositalar4 daqiqa
  3. 10Ishga tushirish va fikr-mulohaza yig‘ish4 daqiqa
  4. 11Product-market fit belgilari4 daqiqa
Modul 4
O‘sish va ko‘rsatkichlar
  1. 12Asosiy ko‘rsatkichni tanlash4 daqiqa
  2. 13Unit-ekonomika: CAC, LTV va marja4 daqiqa
  3. 14Birinchi o‘sish kanallari4 daqiqa
  4. 15Mijozlarni ushlab qolish4 daqiqa
Modul 5
Investitsiya va pitch
  1. 16Investitsiya kerakmi? Bosqichlar va manbalar4 daqiqa
  2. 17Pitch deck tayyorlash4 daqiqa
  3. 18Investor bilan uchrashuv4 daqiqa
  4. 19Shartlar va baholash asoslari4 daqiqa
Modul 1Dars 24 daqiqa

Haqiqiy muammoni topish

G‘oya va muammo
Odamlar hozir pul yoki vaqt sarflayotgan muammolarni qanday payqash va g‘oyani o‘z tajribangizdan izlash.
Yangi asoschilarning eng keng tarqalgan xatosi - muammodan emas, yechimdan boshlash. «Keling, ... uchun ilova qilamiz» degan fikr tug‘iladi, jamoa bir necha oy kod yozadi, keyin esa bu ilova hech kimga kerak emasligi ma’lum bo‘ladi. Mahsulot yomon bo‘lgani uchun emas, balki u hal qiladigan muammo odamlarni yetarlicha qiynamagani uchun.
Shuning uchun birinchi ish - haqiqiy muammoni topish.

Haqiqiy muammo qanday ko‘rinadi

  • Odamlar unga hozirning o‘zida pul yoki vaqt sarflashadi.
  • Ular uni qandaydir aylanma yo‘l bilan hal qilishadi: Excel jadvali, daftar, Telegram guruhi yoki o‘nlab qo‘ng‘iroqlar orqali.
  • U tez-tez takrorlanadi: yilda bir marta emas, har hafta yoki har kuni.
  • U sezilarli zarar keltiradi: yo‘qotilgan pul, yo‘qotilgan vaqt yoki doimiy asabiylashish.
Bir necha tanish manzara. Bozordagi do‘kon egasi nasiyaga berilgan mollarni daftarga yozadi va kim qancha qarzdorligini eslab qolishga qiynaladi. Xususiy klinika qabulni telefon orqali yozadi, navbatlar chalkashib ketadi. Yetkazib berish xizmati buyurtmalarni Telegram chatlarida kuzatadi va buyurtmalar yo‘qolib qoladi. Bu holatlarning har birida odamlar muammoni allaqachon his qilishadi va uni qandaydir yo‘l bilan hal qilishga urinishadi. Bu yaxshi belgi.

Sizda ustunlik bor joydan qidiring

Eng yaxshi g‘oyalar ko‘pincha asoschi o‘zi yaxshi biladigan sohadan chiqadi. O‘z ishingiz, o‘qishingiz, oilaviy biznesingiz, tanish-bilishlaringiz ishlaydigan sohalar haqida o‘ylang. Ichkaridagi odam tashqaridan qaragan odam ko‘ra olmaydigan muammolarni payqaydi. Masalan, logistika kompaniyasida ishlagan odam haydovchilar va dispetcherlar o‘rtasidagi har kungi chalkashlikni bevosita ko‘rgan bo‘ladi.
Yana bir usul: o‘zingizni bezovta qiladigan narsalarni bir hafta davomida yozib boring. Har safar «nega buni hali hech kim hal qilmagan?» degan fikr kelsa, uni yozib qo‘ying.

Haqiqiy muammoni xayoliysidan ajratadigan savollar

  • Bu oxirgi marta qachon sodir bo‘ldi?
  • O‘shanda nima qildingiz?
  • Bu sizga qanchaga tushadi: pul, vaqt yoki asabda?
  • Uni hal qilish uchun nimalarni sinab ko‘rgansiz?
Agar odam yaqinda bo‘lgan aniq holatni eslay olmasa, muammo uni unchalik qiynamayotgan bo‘lishi mumkin.

Keng tarqalgan tuzoqlar

  • «Bu hammaga kerak». Hammaga kerak bo‘lgan narsa odatda hech kimga juda kerak emas. Kimga birinchi navbatda kerakligini aniqlang.
  • «Do‘stlarimga g‘oya yoqdi». Do‘stlar xushmuomalalik qiladi. Ularning maqtovi dalil emas.
  • Faqat sizda bor muammo. Siz uchun og‘riqli narsa boshqalar uchun arzimas bo‘lishi mumkin.
  • Ishlatish joyini qidirayotgan texnologiya. «Sun’iy intellekt bilan biror narsa qilaylik» degan fikr muammo emas.
  • Haqi to‘lanmaydigan muammo. Ba’zan muammo haqiqiy, lekin uni hal qilish uchun pul to‘laydigan odam yo‘q.

Kim to‘laydi?

Foydalanuvchi va xaridor har doim ham bir odam emas. Do‘konda dasturdan kassir foydalanadi, lekin pulni egasi to‘laydi. Klinikada tizim bilan registrator ishlaydi, qarorni esa bosh shifokor qabul qiladi. Muammoni ham foydalanuvchi, ham xaridor nuqtai nazaridan tushunishingiz kerak. O‘zbekistondagi ko‘plab kichik korxonalarda qarorni egasining o‘zi qabul qiladi. Bu yaxshi: agar unga yetib borsangiz, sotuv tez bo‘lishi mumkin.

Yechimga emas, muammoga bog‘laning

Siz o‘ylab topgan birinchi yechim deyarli hech qachon oxirgisi bo‘lmaydi. Mijozlar bilan qancha ko‘p gaplashsangiz, muammoni shuncha yaxshi tushunasiz va yechim o‘zgaradi. Agar o‘z yechimingizga qattiq bog‘lanib qolsangiz, mijozlar aytayotgan narsani eshitmay qolasiz. «Do‘kon egalariga nasiyani boshqarishda yordam beraman» degan maqsad «nasiya uchun mobil ilova yarataman» degan rejadan kuchliroq. Birinchisi sizga yo‘lni o‘zgartirish erkinligini beradi: ehtimol, eng yaxshi yechim ilova emas, Telegram bot yoki oddiy SMS eslatmadir.

Amaliy topshiriq

O‘tgan oy davomida ko‘rgan o‘nta muammoni yozing. Har biri uchun kimda bu muammo borligini, u hozir qanday hal qilinayotganini va qanchalik tez-tez takrorlanishini qayd eting. So‘ng odamlar allaqachon pul yoki ko‘p vaqt sarflayotgan ikki-uchtasini tanlang. Keyingi darslarda aynan shular bilan ishlaymiz.

Foydali manbalar