Mijoz bilan suhbat qanday o‘tkaziladi

Mijozlar va tekshiruv

Javobni o‘zingiz aytib qo‘ymasdan, odamlar o‘tmishda aslida nima qilgani haqida so‘rash va suhbatdan xulosa chiqarish.

Mijozlar bilan suhbat - startapdagi eng arzon va eng foydali tadqiqot. U hech qanday byudjet talab qilmaydi, faqat vaqt va to‘g‘ri savollar. Lekin noto‘g‘ri o‘tkazilgan suhbat foydasiz, hatto zararli bo‘lishi mumkin: u sizga eshitmoqchi bo‘lgan narsangizni aytadi va noto‘g‘ri yo‘lga boshlaydi.

Maqsad - sotish emas, o‘rganish

Suhbatning maqsadi g‘oyangizni maqtatish yoki mahsulotingizni sotish emas. Maqsad - odamning hayoti yoki ishi qanday kechishini, muammo qayerda va qanchalik og‘riqli ekanini tushunish. Shuning uchun suhbatning ko‘p qismida siz emas, mijoz gapirishi kerak. Yaxshi qoida: siz kamroq gapirsangiz, ko‘proq o‘rganasiz.

Kelajak haqida emas, o‘tmish haqida so‘rang

Odamlar kelajakdagi xatti-harakatlarini yomon bashorat qiladi. «Bunday ilovadan foydalanarmidingiz?» degan savolga ko‘pchilik xushmuomalalik bilan «ha» deydi, lekin keyin hech qachon foydalanmaydi. O‘tmish esa faktlardan iborat.

Yomon savol: «Ombordagi qoldiqni kuzatadigan dastur sizga kerakmi?» Yaxshi savol: «Oxirgi marta biror mahsulot tugab qolganini qachon payqadingiz? O‘shanda nima bo‘ldi?»

Yaxshi ishlaydigan savollar

Bu ish hozir qanday bajariladi? Menga oxirgi marta qanday bo‘lganini aytib bering.
Bu jarayonda eng qiyin yoki eng zerikarli qismi qaysi?
Bu sizga qanchaga tushadi: vaqt, pul yoki yo‘qotilgan mijozlarda?
Buni hal qilish uchun nimalarni sinab ko‘rgansiz? Nega ular to‘liq ishlamadi?
Bu masala bo‘yicha yana kim bilan gaplashishim kerak?

Oxirgi savol ayniqsa muhim: har bir yaxshi suhbat sizni keyingi suhbatga olib boradi.

Qochish kerak bo‘lgan savollar

Faraziy savollar: «Agar ... bo‘lsa, siz ...?»
Yo‘naltiruvchi savollar: «Bu juda qulay bo‘lardi-a?»
Suhbat o‘rtasida mahsulotingizni taqdim qilish. Taqdimotni suhbat oxiriga qoldiring yoki umuman qilmang.
«Buning uchun qancha to‘lagan bo‘lardingiz?» Bunga javob deyarli har doim noaniq. Buning o‘rniga hozir bu muammoga qancha sarflanayotganini so‘rang.

O‘zbekistondagi suhbat madaniyati

Mijoz qaysi tilda o‘zini erkin his qilsa, o‘sha tilda gaplashing: o‘zbek yoki rus tilida. Iloji bo‘lsa, uning ish joyiga, do‘koni yoki ofisiga boring. O‘z muhitida odam ko‘proq narsani ko‘rsatadi va aytadi. Suhbatni qisqa tuting, yigirma-o‘ttiz daqiqa yetarli. Shoshilayotgan do‘kon egasidan bir soat so‘ramang.

Bizda mehmondo‘stlik va xushmuomalalik kuchli. Odam sizni xafa qilmaslik uchun «zo‘r g‘oya, albatta foydalanaman» deyishi mumkin. Bunday maqtovni dalil deb hisoblamang. Faktlarga va majburiyatlarga e’tibor bering: odam nima qilgan, nimaga pul to‘lagan, sizga yana vaqt ajratishga tayyormi.

Telegram orqali ovozli yoki video qo‘ng‘iroq ham ishlaydi, ayniqsa viloyatlardagi mijozlar bilan. Lekin anketalar va so‘rovnomalar suhbatning o‘rnini bosmaydi: ular siz oldindan o‘ylagan savollarga javob beradi, siz bilmagan narsalarni esa ko‘rsatmaydi.

Qayd yuritish

Har bir suhbatdan keyin darhol yozib qo‘ying. Mijozning aniq so‘zlarini iloji boricha o‘zgartirmasdan yozing, ayniqsa u muammoni qanday tasvirlaganini. Har bir suhbat uchun alohida qayd: kim, qayerda, asosiy muammolar, hozirgi yechimlar, qiziq iqtiboslar. Agar ikki kishi bo‘lib borsangiz, biri savol beradi, ikkinchisi yozadi.

Besh-o‘nta suhbatdan keyin qaydlarni yonma-yon qo‘ying va takrorlanayotgan narsalarni izlang. Bitta odamning fikri tasodif bo‘lishi mumkin, besh kishida takrorlangan muammo esa naqsh.

Haqiqiy qiziqish belgilari

Odam mahsulot qachon tayyor bo‘lishini so‘raydi.
Oldindan to‘lash yoki buyurtma berishni taklif qiladi.
Sizni boshqa odamlar bilan tanishtiradi.
Keyingi uchrashuvga yoki sinov uchun vaqt ajratadi.

Agar bu belgilardan hech biri bo‘lmasa, suhbat yoqimli o‘tgan bo‘lsa ham, muammo uni yetarlicha qiynamayotgan bo‘lishi mumkin.

Suhbatga qanday taklif qilish

Ko‘pchilik uchun eng qiyini - birinchi xabarni yozish. Qisqa va halol bo‘ling: «Assalomu alaykum! Men do‘konlarda nasiya hisobi qanday yuritilishini o‘rganyapman. Hech narsa sotmoqchi emasman, faqat tajribangizni eshitmoqchiman. Shu hafta yigirma daqiqa vaqtingiz bo‘ladimi?» Odamlar o‘z ishi haqida gapirishni yaxshi ko‘radi, ayniqsa sotuv emas, samimiy qiziqish ekanini sezsa. Rad javobi olsangiz, xafa bo‘lmang. Bu odatiy hol, keyingi odamga yozing.

Amaliy topshiriq

Shu hafta beshta suhbat rejalashtiring. Oldindan beshta asosiy savolni yozing, ularning hech biri faraziy bo‘lmasin. Har bir suhbatdan keyin o‘n daqiqa ichida qayd yozing. Hafta oxirida eng ko‘p takrorlangan uchta muammoni ajrating.