UzCombinator
UZ
EN
Startup School
Modul 5Dars 184 daqiqa

Investor bilan uchrashuv

Investitsiya va pitch
Uchrashuvga tayyorlanish, qiyin savollarga javob berish va keyingi qadamlarni kelishib olish.
Investor bilan uchrashuv imtihon emas, ikki tomonlama suhbat. Investor sizning kompaniyangizni o‘rganadi, siz esa u sizga mos hamkor ekanini aniqlaysiz. Investor yillar davomida kompaniyangizning bir qismi bo‘ladi, shuning uchun tanlov sizda ham bor.

Tayyorgarlik

  • Investorni o‘rganing. U qaysi bosqichdagi va qaysi sohadagi kompaniyalarga sarmoya kiritadi? Odatda qancha miqdorda? Uning portfelida sizga o‘xshash yoki raqobatdosh kompaniya bormi?
  • Raqamlaringizni yoddan biling: mijozlar soni, daromad, o‘sish sur’ati, oylik xarajat, pul necha oyga yetishi. Raqamni topish uchun jadval qidirish ishonchni pasaytiradi.
  • Iloji bo‘lsa, tanish orqali boring. Investor tanigan odamning tavsiyasi sovuq xatdan ancha kuchli.
  • Bir jumlalik tavsifni va ikki daqiqalik hikoyani mashq qiling: muammo, yechim, hozirgacha erishilgan natija va keyingi qadam.

Uchrashuvning tuzilishi

Uchrashuvni qisqa hikoya bilan boshlang va tezroq suhbatga o‘ting. Ko‘p investorlar deckni oxirigacha tinglashdan ko‘ra savol berishni afzal ko‘radi. Savollar - yaxshi belgi: investor qiziqqanini ko‘rsatadi.
Savolga to‘g‘ridan-to‘g‘ri javob bering. Avval qisqa javob, keyin kerak bo‘lsa, tafsilot. Javobni bilmasangiz, «bilmayman, aniqlab xabar beraman» deng va keyin albatta xabar bering. Taxminiy javobni fakt sifatida aytish xavfli: investor buni keyin tekshiradi.

Qiyin savollar

Ko‘p uchrashuvlarda shunga o‘xshash savollar beriladi. Ularga oldindan javob tayyorlang:
  • Nega bu muammoni aynan siz hal qila olasiz?
  • Katta kompaniya xuddi shu narsani qilsa, nima bo‘ladi?
  • Mijozlar nega sizdan ketishi mumkin?
  • Birinchi yuzta mijozni qanday topdingiz va keyingi mingtasini qanday topasiz?
  • Investitsiya nimaga sarflanadi va qaysi natijaga olib keladi?
  • Hammuassislar o‘rtasida ulush qanday taqsimlangan va hamma to‘liq vaqt ishlayaptimi?
Zaif tomonlaringizni yashirmang. Har bir startapda muammolar bor va tajribali investor ularni baribir topadi. Muammoni o‘zingiz aytib, uni qanday hal qilayotganingizni ko‘rsatsangiz, ishonch oshadi.

Uchrashuvdan keyin

  • Bir kun ichida qisqa minnatdorchilik xati yuboring va va’da qilgan ma’lumotlarni ilova qiling.
  • Keyingi qadamni aniqlang: yana bir uchrashuv, hujjatlar, mijozlar bilan suhbat yoki rad javobi.
  • Har bir investor bilan muloqotni jadvalda yuritib boring: kim, qachon, qaysi bosqichda.
  • Bir necha investor bilan parallel gaplashing. Bitta investorni oylab kutish jarayonni cho‘zadi va muzokaradagi o‘rningizni zaiflashtiradi.

Kompaniyani boshqarishni to‘xtatmang

Investitsiya jalb qilish ko‘p vaqt oladi va asoschini asosiy ishdan chalg‘itadi. Lekin aynan shu davrda o‘sish to‘xtasa, investorlar buni payqaydi. Imkon bo‘lsa, bir asoschi investorlar bilan ishlasin, qolganlar mahsulot va mijozlar bilan. Jarayonni aniq muddat bilan cheklang.

Investorni ham tekshiring

Investor siz haqingizda ma’lumot yig‘gani kabi, siz ham u haqida bilishingiz kerak. U sarmoya kiritgan kompaniyalar asoschilari bilan gaplashing: qiyin paytlarda investor o‘zini qanday tutgan, yordam berganmi, qarorlarni qanchalik tez qabul qilgan? Shartlar haqida esa imzolashdan oldin albatta yurist bilan maslahatlashing.

Rad javobi

Ko‘p uchrashuvlar rad javobi bilan tugaydi va bu odatiy hol. Rad javobi kompaniyangiz yomon degani emas: investor boshqa soha yoki bosqichga e’tibor qaratgan, yoki shu paytda mos kelmagan bo‘lishi mumkin. Sababini xushmuomalalik bilan so‘rang, takrorlanayotgan e’tirozlarni yozib boring va keyingi suhbatlarda ularga oldindan javob bering.

Onlayn uchrashuvlar

Ko‘p uchrashuvlar video qo‘ng‘iroq orqali o‘tadi, ayniqsa xorijiy investorlar bilan. Ulanishni, kamera va mikrofonni oldindan sinab ko‘ring, tinch joy tanlang va ekranni ulashishni mashq qiling. Deckni uchrashuvdan oldin yuboring, lekin investor uni ochmagan bo‘lishi mumkinligiga tayyor bo‘ling. Internet uzilib qolsa, telefon orqali davom etish uchun raqamingizni oldindan qoldiring.

Amaliy topshiriq

Yuqoridagi qiyin savollarning har biriga yozma javob tayyorlang va ularni sizni yaxshi bilmaydigan odam bilan mashq qiling. Siz bilan gaplashmoqchi bo‘lgan o‘nta investor ro‘yxatini tuzing va har biri haqida bitta jumla yozing: nega aynan u sizga mos keladi.