Startup School
Kurs dasturi0/19
Modul 1
G‘oya va muammo
Modul 2
Mijozlar va tekshiruv
Modul 3
MVP qurish
Modul 4
O‘sish va ko‘rsatkichlar
Modul 3Dars 104 daqiqa
Ishga tushirish va fikr-mulohaza yig‘ish
MVP qurish
Mahsulotni birinchi foydalanuvchilarga berish, ular qanday ishlatishini kuzatish va keyingi qadamni tanlash.
Ko‘p asoschilar «ishga tushirish»ni katta voqea deb tasavvur qiladi: matbuot, tadbir, minglab foydalanuvchilar bir kunda. Aslida birinchi ishga tushirish ancha kamtarona bo‘lishi kerak. Maqsad shov-shuv emas, haqiqiy foydalanuvchilardan o‘rganishni boshlash.
Kichikdan boshlang
Mahsulotni avval suhbatlashgan odamlaringizga bering. Ular muammoni biladi, siz bilan gaplashgan va ko‘pincha natijani kutib turgan bo‘ladi. O‘n-yigirma faol foydalanuvchi minglab tasodifiy tashrif buyuruvchidan ko‘ra ko‘proq foydali ma’lumot beradi. Katta e’lonni mahsulot haqiqatan ishlay boshlaganda qilasiz.
Foydalanuvchini qo‘lda o‘rgating
Birinchi mijozlar bilan yonma-yon o‘tiring. Do‘konga boring, mahsulotni ularning telefoniga o‘rnating, birinchi ma’lumotlarni birga kiriting. Bu ko‘lamga chiqmaydi, lekin ikkita katta foyda beradi: mijoz mahsulotdan haqiqatan foydalana boshlaydi, siz esa u qayerda qiynalishini o‘z ko‘zingiz bilan ko‘rasiz. Ko‘p muammolar bunday uchrashuvlarda aniqlanadi: tushunarsiz tugma, juda ko‘p qadam, kerakli joyda yo‘q ma’lumot.
So‘ramang, kuzating
Odamlar o‘zi nima qilishini har doim ham to‘g‘ri aytib bera olmaydi. Ular nima qilishini kuzating. Oddiy tahlil o‘rnating: kim qachon kirdi, asosiy ishni bajardimi, qaysi qadamda to‘xtadi. Har kuni bir necha daqiqa shu ma’lumotlarga qarang. Ikki xil savolga javob qidiring:
- Odamlar asosiy ishgacha yetib boryaptimi? Agar yo‘q bo‘lsa, ular qayerda to‘xtayapti?
- Asosiy ishni bajarganlar qaytib kelyaptimi? Agar yo‘q bo‘lsa, ular natijadan qoniqmagan bo‘lishi mumkin.
Fikr-mulohaza kanallari
Birinchi foydalanuvchilar uchun alohida Telegram guruh yoki shaxsiy chat oching. U yerda savollarga tez javob bering, xatolarni tan oling va tuzatilganini ma’lum qiling. Har bir-ikki haftada eng faol foydalanuvchilarga qo‘ng‘iroq qiling. Jim ketib qolgan foydalanuvchilarga ham yozing: nima uchun to‘xtaganini bilish ko‘pincha eng qimmatli ma’lumot.
Har bir so‘rovni bajarmang
Foydalanuvchilar sizga ko‘plab so‘rovlar yuboradi: yangi funksiya, boshqa rang, qo‘shimcha hisobot. Hammasini bajarishga urinsangiz, mahsulot tarqoq va murakkab bo‘lib qoladi. Har bir so‘rovni uchta savol bilan baholang:
- Necha kishi bu haqda so‘radi? Bitta odammi yoki ko‘pchilikmi?
- Bu mahsulotning asosiy qiymatiga bog‘liqmi?
- So‘rov ortida qanday muammo turibdi? Ko‘pincha odam bir yechimni so‘raydi, lekin asl muammo boshqa yo‘l bilan osonroq hal bo‘ladi.
Masalan, mijoz «Excelga eksport qo‘shing» desa, sababini so‘rang. Ehtimol, u oylik hisobotni hamkoriga yubormoqchi va unga tayyor hisobot ancha qulayroq.
Haftalik ritm
Eng samarali erta jamoalar oddiy ritmda ishlaydi: har hafta mahsulotga o‘zgarish kiritadi va har hafta foydalanuvchilar bilan gaplashadi. Hafta boshida nima qilinishini, hafta oxirida nima o‘rganilganini qisqacha yozib boring. Bir necha oydan keyin bu yozuvlar sizga qancha yo‘l bosib o‘tganingizni ko‘rsatadi.
Ishga tushirishdan qo‘rqmang
Ko‘p jamoalar mahsulot «hali tayyor emas» deb ishga tushirishni oylab kechiktiradi. Lekin mahsulot hech qachon to‘liq tayyor bo‘lmaydi. Birinchi versiyada kamchiliklar bo‘lishi tabiiy. Uni «sayqallangan» holatga kelguncha kutish, odatda, juda uzoq kutganingizni bildiradi. Erta foydalanuvchilar kamchiliklarni kechiradi, agar siz ularni eshitsangiz va tez tuzatsangiz.
Xatolar bilan qanday ishlash kerak
Birinchi haftalarda xatolar albatta chiqadi. Ulardan qo‘rqmang, ular bilan to‘g‘ri ishlang. Barcha xatolarni bitta ro‘yxatda yuriting va ularni ta’siriga qarab tartiblang: asosiy ishni to‘sib qo‘yadigan xato birinchi navbatda, tashqi ko‘rinishdagi kichik kamchilik keyinroq. Xato haqida xabar bergan mijozga minnatdorchilik bildiring, qachon tuzatilishini ayting va tuzatilgach, o‘zingiz xabar bering. Bunday munosabat ko‘pincha xatoning o‘zidan ko‘ra ko‘proq esda qoladi va ishonchni mustahkamlaydi.
Amaliy topshiriq
Birinchi o‘nta foydalanuvchingiz ro‘yxatini tuzing va har biri bilan qachon va qanday uchrashishingizni rejalashtiring. Mahsulotda asosiy ish bajarilganini qanday o‘lchashingizni yozing. Birinchi ikki hafta davomida har kuni eng muhim kuzatuvni bir jumla bilan qayd eting.
