Startap akselerator - bu muddati belgilangan, intensiv dastur: dastlabki bosqichdagi kompaniyani g‘oya yoki birinchi mahsulotdan investor ko‘rishni istaydigan holatga olib keladi. Dunyoda bu modelni Y Combinator mashhur qildi; O‘zbekistonda uni UzCombinator yuritadi. Bu maqola akselerator aslida nima berishi, kimga mos kelishi va O‘zbekistonda u qanday ishlashi haqida.
Akselerator inkubatordan nimasi bilan farq qiladi?
Ikkalasi ham startaplarga yordam beradi, lekin boshqacha usulda:
| Akselerator | Inkubator | |
|---|---|---|
| Muddat | Qisqa va aniq (UzCombinator'da 45 kun) | Ochiq, ba’zan yillar |
| Bosqich | Jamoa va birinchi mahsulot bor | Ko‘pincha g‘oya bosqichi |
| Format | Mavsum (batch): bir necha o‘n startap birga | Yakka tartibda |
| Yakun | Demo Day - investorlar oldida pitch | Belgilangan yakun yo‘q |
| Ulush | Odatda kichik ulush evaziga | Har xil, ko‘pincha ijara yoki xizmat haqi |
Qisqasi: inkubator «o‘stiradi», akselerator «tezlashtiradi». Akseleratorga jamoa, ishlayotgan (yoki ishlashga yaqin) mahsulot va o‘sishga tayyorlik bilan kelinadi.
Akselerator startapga nima beradi
1. Mentorlar - o‘zi kompaniya qurgan odamlar. UzCombinator'da har hafta o‘z kompaniyasini qurgan mentor bilan ishlanadi: MyTaxi, TBC Uzbekistan, Click, AloqaVentures, Silkroad Innovation Hub kabi kompaniyalar va fondlardan kelgan amaliyotchilar sessiyalar o‘tkazadi - baholash (valuation) va due diligence, birinchi 50-100 mijozni topish, AQSh bozoriga chiqish, SEO orqali o‘sish, mahsulot boshqaruvi.
2. Haftalik maqsad va trekerlar. Har hafta o‘lchanadigan maqsad qo‘yiladi, trekerlar uning bajarilishini kuzatadi. 45 kun ichida «keyinroq qilamiz» degan narsa qolmaydi.
3. Stipendiya va ofis. UzCombinator asoschilarga $1,000 stipendiya va Toshkentdagi ofisdan foydalanish imkonini beradi - jamoa dastur davomida faqat startap bilan shug‘ullanadi.
4. Birinchi mijozlar va hamkorlar. Dastur davomida jamoalar haqiqiy mijozlar bilan ishlaydi, ofis turlariga boradi, hamkor kompaniyalar bilan tanishadi.
5. Demo Day. Dasturning yakuni - investorlar oldida taqdimot. UzCombinator'ning 1-mavsum startaplari Demo Day'da investorlardan jami $975,000 jalb qildi.
6. Jamoa (community). Dastur tugagach ham bitiruvchilar bir-biri bilan, mentorlar va investorlar bilan aloqada qoladi. Bu ko‘pincha eng uzoq ishlaydigan foyda.
O‘zbekistonda akselerator: UzCombinator raqamlarda
- 2 mavsum o‘tkazildi, 3-mavsumga qabul ochiq
- 5,036 ta ariza (1-mavsum: 1,453; 2-mavsum: 3,583)
- 56 ta startap qabul qilindi (29 + 27)
- $975,000 - 1-mavsum startaplari Demo Day'da jalb qilgan investitsiya
- 45 kun dastur, $1,000 stipendiya, Toshkentda ofis
- Dastur O‘zbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi ko‘magida va Yoshlar Ventures fondi bilan hamkorlikda o‘tadi; hamkor fondlar orasida AloqaVentures, MOST Ventures, SilkBridge Ventures, Imkon Ventures, SQB Ventures, CS//Angels, IT Park Uzbekistan bor
Qabul qilingan barcha startaplar sohasi va asoschilari bilan portfel sahifasida.
Akselerator kimga mos keladi
Akselerator quyidagilar uchun to‘g‘ri qaror:
- kamida ikki kishilik jamoa bor (yakka asoschilar ham qabul qilinadi, lekin jamoa ustunlik beradi);
- mahsulot bor yoki 45 kun ichida chiqarish mumkin;
- asoschilar dastur davomida to‘liq band bo‘lishga tayyor;
- maqsad - investitsiya jalb qilish yoki o‘sishni tezlashtirish.
Agar hali faqat g‘oya bo‘lsa - hududlarda o‘tkaziladigan Founders Camp tadbirlari va kanaldagi ochiq sessiyalar yaxshi boshlanish nuqtasi.
Ariza qanday topshiriladi
Ariza onlayn, taxminan 10 daqiqa oladi, pitch deck shart emas: nima qurayotganingizni o‘z so‘zlaringiz bilan yozasiz. Tanlangan jamoalar 30 daqiqalik suhbatga chaqiriladi. UzCombinator g‘oyadan ko‘ra uni amalga oshiradigan odamni tanlaydi - shuning uchun asosiy mezon asoschilarning o‘zi.
Ko‘proq savollar - FAQ sahifasida.